Van het gas af

Al weken staan de media vol met verhalen: “over drie jaar zijn we in Nederland van het gas af ”. Tijd voor een interview met onze installatie experts van het Techniekcollege. Docenten Pierre Thiessen, Giel Jaegers en Jan Deumens denken dat dit gasverhaal een wat genuanceerder verhaal gaat worden. Duurzaamheid, milieubelasting en alternatieven zijn daarbij zeker belangrijke onderwerpen in hun huidige opleiding installatietechniek. Onze studenten zijn klaar voor 2020 # warmtepompen # PV-panelen # High Tech verbrandingssystemen # domotica en nog veel meer.  Ze zijn trots op de installaties die binnen hun opleiding voor handen zijn.  Maar het team installatietechniek (docenten instructeurs en vrijwilligers) staat voor stevige uitdagingen. Vergroten van de instroom om aan de vervangingsvraag te kunnen voldoen en daarbij een doelgroep die steeds moeilijker te boeien is. Giel legt uit wat installatietechniek is:

Installatietechniek omvat die vakgebieden waarin een verzameling van technische componenten wordt samengesteld tot een functioneel geheel. Ook het onderhoud van installaties is een onderdeel van de installatietechniek. Het vak installatietechniek is verweven met de bouw, de industrie en met infrastructurele voorzieningen als wegenbouw. Het ontwerp van een installatie wordt gemaakt door of een installatiebedrijf of ingenieursbureau. Installatiewerk wordt uitgevoerd door nutsbedrijven en technische diensten van instellingen en bedrijven maar vooral door installatiebedrijven (installateurs)”.

Vervangingsvraag

Eind 2009 waren er in Nederland 8.768 Technisch Installatiebedrijven met personeel geregistreerd, samen hebben zij 139.153 werknemers in loondienst. Hiervan is ongeveer 48% werkzaam in de elektrotechniek, 48% in de werktuigbouw en 4% in de koeltechniek. Momenteel (juni 2018) zijn er in Limburg al meer dan 100 vacatures die gemeld staan op de diverse vacaturesites... een puntje van de ijsberg? Terwijl er jaarlijks slechts 50 studenten afstuderen.

Breed

Jan Deumens vertelt dat Installatietechniek een breed vakgebied is en de behoefte aan vakmensen in deze branche groot is. Het omvat veel: van het aanleggen van water- en gasleidingen in een huis tot het aanleggen van verwarmingssystemen in kantoorgebouwen. Je legt installaties en onderdelen aan, onderhoudt en repareert deze, zodat bewoners of gebruikers weer van alle gemakken zijn voorzien. Met een opleiding in de installatietechniek kun je bijvoorbeeld servicetechnicus, gebouwbeheerder of verwarmingsmonteur worden. Je hebt verschillende taken en je moet in diverse situaties je werkzaamheden kunnen verrichten: onder de grond, in kleine ruimtes of op hoogte. Dat vraagt flexibiliteit en creativiteit van je.

“Alle 100 voor de zomer een baan”

Er is zoveel vraag naar afgestudeerden. Maar helaas hebben we ze (nog) niet”

De opleiding installatietechniek is al sinds 1972 onderdeel van het technisch onderwijs in Zuid-Limburg.  Op termijn is dit een opleiding die in de wereld van de gebouwde omgeving een zeer prominente plek gaan innemen. Een wereld die het Techniekcollege in Maastricht aan het vormgeven is en waar cross-overs mogelijk worden.

De studenten, voor een groot deel niveau 2, vragen om een speciale pedagogische en didactische aanpak. Het team is zoekende naar de juiste triggers. Momenteel werkt men met de lesmethode mbo digitaal. De studenten leren op een speelse manier de theorie en krijgen vervolgens in toenemende complexiteit opdrachten die ze in hun praktijklokaal kunnen gaan uitvoeren. Variatie van werkvormen is daarbij essentieel. Voor het vmbo is een vergelijkbare methode (vmbo digitaal) beschikbaar. Een doorlopende leerlijn lijkt daarmee mogelijk.

Mbo en vmbo digitaal

Leerlingvolgsysteem

Leerlingen werken op hun eigen tempo door de lesstof, terwijl leraren totale inzicht hebben in hun klas via een dashboard. De leerling wordt door middel van taken gestuurd. Alles gebeurt digitaal. De lesstof is online beschikbaar als tekst of als video. We gebruiken intaketoetsen, terugkoppelvragen en meerdere erkende technieken die de kwaliteit van het onderwijs verbeteren. Een gepersonaliseerde aanpak is bijna van zelfsprekend.

 Waar worden jullie nu blij van?

  • Als over 5 jaar deze opleiding met dezelfde kwaliteit die erkenning krijgt die het verdient;
  • Dat onze studenten snel een baan vinden en zich in de praktijk prima door ontwikkelen;
  • Als er meer dan nu veel goed gemotiveerde studenten komen;
  • Van onze fijne collega’s.

Waar hebben jullie nog uitdagingen?

  • Het vergroten van de instroom;
  • Verjonging van ons team;
  • Onderwijsaanpak als doorlopende leerlijn;
  • Voldoende stageplaatsen met pedagogisch bekwame praktijkopleiders.

Warmtepompen, wat zijn dat?

Het is een apparaat dat warmte verplaatst door arbeid. De meest bekende is een koelkast.

Alle soorten warmtepompen nemen bij lage temperatuur warmte op die bij hoge temperatuur weer wordt afgegeven. Volgens de Tweede Hoofdwet van de thermodynamica gaat dat niet vanzelf, zodat er een of andere vorm van arbeid aan te pas moet komen.

De meest voorkomende soorten warmtepompen werken door een vloeistof bij lage temperatuur te laten verdampen en de damp bij hoge temperatuur te laten condenseren.

Er is energie nodig om de lage temperatuur-energie uit de bodem of omgevingslucht-energie naar een hoger niveau te brengen. Omdat de benodigde energie lager is dan de geleverde energie dragen warmtepompen bij aan een grote vermindering van de CO2-uitstoot.

 

  Peter Tillmann